Moraliteit

We hebben nu een indicatie gekregen van hoe fijngevoelig deze processen zijn, het kleinste detail kan ons nieuwe inzichten openbaren die onvergelijkbaar anders zijn dan wat we ‘mainstream’ gewend zijn. Andersom geldt echter ook, het vasthouden aan een aantal epistemologische obstakels kan ertoe leiden dat we perverse effecten onderhouden en dat alsof sociale alternatieven niet zouden bestaan. Dit alles brengt ons tot een heikel thema, wat betekent ethiek bij de wetenschap dat beschikbare remedies niet maatschappelijk gehonoreerd worden? Hoe komen we tot een dergelijk waardeoordeel en hoe dienen we dit te interpreteren binnen het kader van de economische crisis? Wat is moraliteit? Ook hier een aantal vingerwijzingen ter dialoog en diepgaander reflectie.

Complot

Het merendeel van de complottheorieën is, net als met de meeste overige theorieën door de eeuwen het geval was en is, niet juist. Historisch gezien zijn de meeste theorieën inmiddels door de feiten achterhaald. Waarschijnlijk vanuit een basisbehoefte aan zekerheid en vastigheid gaat men er desondanks het liefst van uit dat al onze huidige theorieën kloppen, en hooguit nog verder verfijnd moeten worden. Toch is het tempo waarin wetenschappelijke ‘zekerheden’ worden vervangen door nieuwe inzichten nog nooit zo hoog geweest als in de afgelopen decennia. Men is zo overtuigd van het eigen wereldbeeld, dat men feiten die daar niet in schijnen te passen (anomalieën) gedurende zeer lange tijd negeert of anders probeert te interpreteren. De op den duur onvermijdelijke aanpassing van het wereldbeeld, wanneer dit gefalsificeerd is geraakt door de anomalieën, is een vaak een groepsproces waarvan de timing niet goed voorspelbaar is. Onderzoekers die met alternatieve theorieën komen worden vaak weggehoond, tot hun zaak dermate duidelijk is dat men zich niet meer kan voorstellen of herinneren dat men er ooit anders over dacht.

Anomalieën

Een anomalie is een feit, of verschijnsel, of tegenspraak in een theorie die binnen een bepaald model of paradigma niet verklaard kan worden. Die anomalie is als een vreemde eend in de bijt die de hele bestaande theorie op zijn kop zet. Als in de wetenschap een tegenspraak niet bevredigend kan worden opgelost, dan kan dit ook aanleiding geven tot een paradigmaverschuiving. De term anomalie werd gebruikt door de filosoof Immanuel Kant in zijn ‘Kritiek van de zuivere rede’ uit 1781 en speelt verder een grote rol in de leer van de wetenschapsfilosoof Thomas Kuhn. Een paradigmaverschuiving is volgens Thomas Kuhn een ontwikkeling in de wetenschap die leidt tot een dramatisch ander beeld van hoe de werkelijkheid in elkaar zit. Vaak ontstaat bij zo’n ontwikkeling een grote tegenstelling tussen de voor- en tegenstanders.

Vreemde eend

In de moderne systeemtheorie bepaalt chaos de toestand van een systeem waarin zijn stabiele cycli plaatsruimen voor complexe, schijnbaar ordeloze gedragingen. Een chaos-venster is een periode waarin iedere invloed of prikkel van buitenaf tot dusdanige proporties kan worden ‘opgeblazen’ dat bestaande tendensen erdoor worden veranderd en er nieuwe tendensen ontstaan. Het ‘chaospunt’ is de cruciale toestand waarop tendensen die tot de huidige toestand van het systeem hebben geleid ineenstorten en het systeem niet meer kan terugkeren tot zijn vroegere toestanden en gedragsmodi, maar onomkeerbaar wordt gelanceerd langs een traject met een aangepaste structuur en bijhorende modus operandi. Deze attractors (prikkels) komen als bliksems bij heldere hemel en kunnen de schijn geven dat er magie in het spel zit, niets is minder waar wanneer we ze aandacht geven.

Precedent

Bovenstaande vingerwijzingen staan op zich en geven aan dat regelmatige herziening van onze overtuigingen en systemen raadzaam is, in het kader van de economische crisis mag het zelfs noodzakelijk geacht worden. Tenminste, dit in hoeverre we onze democratie nog enige waarde willen toekennen, een haast onoplosbare schuldenberg (ea) op de schouders leggen van de bevolking is immers geen getuigenis van moreel handelen. De vingerwijzing ‘complot’ maakt gewag van negeren, anders interpreteren en weghonen van alternatieven, niet echt wat je zou kunnen/mogen verwachten in ontwikkelde welvaartstaten zoals we die vandaag kennen. En sterker, vergelijkbare precedenten kennen we in de vorm van WOII, ook toen werden alternatieve plannen niet gevalideerd waarna een menselijk drama heeft plaatsgevonden. Elk debat omtrent deze feiten laat steevast een wrange nasmaak, het is echter geen zaak om naar schuldigen te zoeken dan wel wordt het kunst om herhaling te voorkomen.

Proef op de som

Wat nu volgt mag u misschien verbazen, zelfs emotioneel beroeren en/of verwarren. Wat eenvoud vermag, als een continu inflatoire economie ons opzadelt met tal van problemen dan vinden we oplossingen in z’n deflatoir tegengestelde. Deflatie betekent simpelweg dat geld gegenereerd wordt uit de reeds bestaande geldhoeveelheid, in een economie kan er derhalve nooit sprake zijn van een geldtekort. Elke maatregel die zich stoelt op schaarste aan geld kent dan ook geen economische rechtsgeldigheid, dit is louter een kwestie van rationele logica en ook niet meer dan dat. Deflatie is als een vreemde eend en zet heel het gangbare systeem op stelten, in het verlengde openbaren zich toepassingsmogelijkheden die we misschien amper voor mogelijk houden. Het Reverse Debt System (RDS) is daar een getuigenis van, hieronder voorgesteld in een vereenvoudigd model van de werkelijkheid.

Brainstorm

Het Reverse Debt System plaatst ons – eerder ongewild – voor een zwaar moreel dilemma, hoe dienen we dit te interpreteren? Het vinden van verklaringen voor de economische crisis vormt geen probleem maar hoe gaan we om met oplossingen? Het Reverse Debt System is op zich makkelijk te begrijpen, het vereist ‘slechts’ een andere denkroute die afwijkt van het hedendaagse denken. Hoe dienen we moraliteit nu te beschouwen, creëren we ongewild perverse effecten of is er meer aan de hand? Met de vingerwijzingen indachtig laten we het speelveld open, verwacht mag worden dat verschillende reacties volgen maar niettemin is het nu technisch mogelijk om alle schulden te herleiden tot nihil zonder verlies aan koopkracht of kapitaal. Ligt een paradigmashift nu binnen handbereik of – zoals de vingerwijzingen aangeven – gaan we dit alles negeren, anders interpreteren en/of verdonkeremanen om andere redenen? Ongekend is onbemind? (lees meer)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s