Onzekerheid

In een eerste fase konden we twee groepen onderscheiden, zij die geen interesse tonen vallen buiten het debat en kunnen desgevallend later hierop aansluiten. Vanaf hier kunnen we gebruik maken van het Elaboration Likelihood Model (ELM), dit model beschrijft hoe boodschappen ontvangen worden en hoe deze kunnen leiden tot een attitudeverandering. Aan de andere kant dienen we rekening te houden met de factor onzekerheid, bij gebrek aan informatie kan onwetendheid ertoe leiden dat we a priori kiezen voor het eigen- en/of groepsbelang. Deze keuze staat in contrast met de geambieerde sociaal duurzame economie die gekenmerkt wordt door ‘geldonafhankelijkheid’ en ‘co-creatie’, net dat wat geïnduceerd wordt middels het idee van een monetaire reset.

Motivatie

Eenmaal de interesse gewekt is, kunnen we gaan doordenken. De elementen van beperkte- en begrensde rationaliteit worden hiermee in de schijnwerpers gezet, nieuwe informatie kan een heel ander inzicht openbaren maar ook – en dat is persoonsgebonden – tot hevig protest leiden. ‘Brainstormen’ kan in dat geval vrijwel letterlijk genomen worden, door toevoeging van een aantal attractors worden ingeburgerde meningen immers onder druk gezet waardoor vaak – en dit gebeurt vrijwel onbewust – een aantal afweermechanismen in werking treden. De Financiële Relativiteitstheorie kan hier gezien worden als een neutraliserende katalysator, het wiskundige bewijs is dan wel onwrikbaar maar wil niet zeggen dat het als vanzelfsprekend aangenomen wordt. Anders gezegd, onrechtstreeks wordt hiermee aangetoond dat onze manier van denken een cruciale rol speelt bij het bepalen van onze toekomst.

Epistemologische obstakels

Het kennis nemen van radicaal andere beschouwingen kan ons een onbehaaglijk gevoel geven, het betekent inherent dat we heel die tijd misschien onwetend waren en dat stemt – naargelang het onderwerp van debat – niet altijd prettig. Hier stopt het verhaal echter niet, als gevolg van de gangbare systeemconfiguratie is ook een manier van denken ontstaan die we als ‘normaal’ beschouwen, met in het verlengde heel wat (denk)systemen die op dezelfde leest geschoeid zijn. Nader onderzoek naar deze ‘normaliteit’ laat zien dat een aantal onbewuste belemmeringen ons denken beperken, een waarneming die niet eens opvalt wanneer we binnen het courante denkkader blijven. Anders gezegd, door het toelaten van nieuwe informatie worden deze zogeheten epistemologische obstakels transparant waardoor een heel andere kijk op de werkelijkheid – en daarmee ook op onze toekomst – mogelijk wordt.

Epistemologische breuk

Op deze manier lijkt het alsof we onze ratio kunnen herstellen van informatie die – onbewust daarvan – naar de achtergrond verdreven werd, paradoxaal genoeg eerder een kwestie van logisch boerenverstand dan dat raketwetenschap hiervoor noodzakelijk is. Deze nuchter en objectief waarneembare feiten brengen ons wel in een uiterst hachelijke positie, binnen het gangbare denkkader treffen we immers platitudes die een loopje nemen met de logica maar wel de meerderheidsgedachte vormen, wanneer we deze herstellen worden we plots geconfronteerd met een – vrijwel letterlijk te nemen – tragische absurditeit. Het (h)erkennen van deze feiten laat ons emotioneel misschien niet onberoerd, het is als wakker worden in een wereld op drift wat veroorzaakt wordt door de manier waarop gedacht wordt. Als we daarentegen onze manier van denken wijzigen dan verdwijnen diverse problemen als sneeuw voor de zon. Het mag duidelijk zijn dat zoiets kan leiden tot een waarachtige paradigmabreuk die onze doelstelling – te vertalen als duurzame menselijke vooruitgang – een boost kan geven.

Turbulentie

Het elaboreren van al deze informatie vergt aandacht, ontvankelijkheid en studie, een proces dat maar al te vaak ‘gekaapt’ wordt door evolutionair aangepaste stellingen binnen het oude paradigma te percipiëren, net hierdoor verliezen sociale innovaties aan intrinsieke waarde en blijft een beter begrip uit. Op deze manier zijn tal van valkuilen te onderscheiden, zo fungeren ook angst en onzekerheid als vreemde spelbrekers in dit bijzondere proces. Dit betekent ook dat er nogal wat verdeeldheid en chaos kan ontstaan, niet omwille van het ontbreken aan oplossingen maar net daarom. Dit is paradoxaal maar niet onverklaarbaar, ondanks goedbedoeld kunnen de nieuwe impulsen immers als een bedreiging gezien worden. In metaforische zin is het alsof het ‘oude’ paradigma onder vuur genomen wordt opdat het ‘nieuwe’ zich kan nestelen, het weerbarstig negeren van sociale innovaties kan erop gaan lijken dat we liever dan maar niet tot herstel komen. Op deze manier wint ‘het systeem’, het element van systeemovermacht is hierop van toepassing.

Verdeeldheid

Tengevolge al deze schakeringen inherent aan dit proces kunnen we verschillende groepen onderscheiden, allen worden betrokken in hetzelfde organische transformatieproces waarover niets met zekerheid kan gezegd worden. Idealiter realiseren we tijdig een (mondiaal) ethische upgrade zonder kleerscheuren, een doemscenario valt echter – zo de geschiedenis heeft geleerd – niet uit te sluiten. Indicatief een aantal groepen, aangevuld met een mindmap waarin dit proces weerspiegeld wordt:

  1. geen interesse (=> neutraal, onbewust en onwetend)
  2. interesse (=> onbewuste belemmeringen, verzet en destructie)
  3. interesse (=> bevrijd van onbewuste belemmeringen, twijfel en angst)
  4. attitudeverandering negatief (=> vijandig jegens oud paradigma)
  5. attitudeverandering positief (=> co-creatieve modus operandi)

Bewustwording

Veel woorden betekenen niet dat we ons ook bewust worden van wat ze inhoudelijk betekenen en tot welke gevolgen ze kunnen leiden, veel vaker gaan we rationaliseren. Rationaliseren is een psychisch afweermechanisme waarmee we ons geweten kunnen sussen, het vinden van een verklaring volstaat vaak om achter te verschuilen en de morele verantwoordelijkheid van ons af te duwen. Dit fenomeen manifesteert zich met regelmaat in het simpelweg aanduiden van schuldigen voor de ellende die we lijdzaam ondergaan, dit waardeoordeel mag dan misschien wel correct zijn maar het betekent ook dat we er – zonder meer – in berusten, de daadkracht ontbreekt. Op deze manier lijkt het alsof we een slepende ziekte voor ons uitduwen om dan te hopen dat ze zichzelf oplost, in het verlengde een reeks clichés die niets aan het toeval overlaten en onze onmacht weerspiegelen. Wat zijn we met allerhande nuttige informatie als er finaal niets mee gedaan wordt? (lees meer)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s